Pr Proverb: (n.) An old and common saying based on long experience. There are some examples of proverbs with transl ating in Kurdish:

• A bl essing in disguise:
کارەساتێک یان شتێکى ناخۆش کە بەسەرتا دێت بەلام دەبێتە هوکارێک بۆ ئەوەى شتێکى خوش بێتە رێت

• A bully is always a coward:
ئەو کەسانەى کە شەرانگێز و شەر فرۆشن کەسانى ترسنوکن، چونکە لەگەل کەسانى بێ دەسەڵاتدا بە شەر دێن.

• A burnt child dreads the fire:
کەسێک داخ بوبێت بەشتێک بەردەوام هەوڵى دوورکەوتنەوە دەدات لێ ى بۆ ئەوەى جارێکى تر داخ نەبێتەوە.

• A castle in Spain:
ئەو هیواو ئاواتانەى کەسێک لە خەیالیدایە کە بهێنێتە دى لە داهاتوودا.

• A cat in gloves catches no mice:
لە هەندێک کاتدا نەرم و نیانى و نواندنى خورەوشتى جوان دادت نادات

• A chain is no stronger than its weakest link:
کاتێک کە کۆمەلێک خەڵک بەیەکەوە کار دەکەن سەرنەکەوتنى هەرتاکێک واتە سەرنەکەوتنى هەموو تاکەکانى ناو کۆمەڵە

• A contented mind is a perpetual feast:
هەر کەسێک رازى بێت بەو بەشەى کە خوا پێ ى بەخشیوە ئەوا ئەو کەسە دلخوشترین کەسە

• A drawing man will clutch at a straw:
کەسێک کەلە نەهامەتیدا بێت پەنا بۆ هەموو شتێک ئەبات

• A friend in need is a friend indeed:
ئەو هاورێ یەى لەکاتى ناخۆشیدا لەگەڵتایە هاورێ ى راستەقینەیە

• A golden key can open any door:
پارە کلیلى دەرگاى هەموو کیشەکانە

• A guilty conscience needs no accuser:
ئەو کەسەى کە خۆى سەرزەنشتى خۆ بکات لە کاتى هەڵەکردندا پێویستى بە سەرزەنشتى خەلکى نیە

• A heavy purse makes a light heart:
کاتێ گیرفانت پارەى تێدا بێت بێ گومان دڵیشت خۆش دەبێت

• A hedge between keeps friendship green:
کاتێ دوو هاورێ رێز لە تایبەتمەندییەکانى یەکترى دەگرن ئەوا هاورێیەتیەکەیان بەرەو پێش دەچێت

• A liar is not believed even when he tells the truth:
ئەو کەسانەى کە بەدرۆزن دەناسرێن لەناو خەڵکیدا ئەگەر راستیش بڵێن کەس باوەریان پێ ناکات

• A man's home is his castle:
مرۆڤ ئازادە لە ماڵەکەى خۆى هەرشتێک بکات

• A penny saved is penny earned:
ئەو پارەەیەى کە کۆى دەکەیتەوە بایەخ وگرنگى زیاترە لەو پارەیەى خەرجە دەکەیت

• A still tongue makes a wise head:
قسەکردن زیوە بەڵام بێدەنگى زێرە

• A stitch in time saves nine:
چارەسەکردنى کێشەکان لە سەرەتاى دروست بونیانەوە نەک واز لێ هێنانیان تا ئاڵوز بونیان

• A tale loses in the telling:
کەسێک کە بەسەرهاتێک دەگێرێتەوە زیادەى پێوە بنێت کە رووى نەدابێت لە راستیدا

• A wolf in sheep's clothing:
کەسێکى فێلباز کەخۆى بە بێدەسەڵات وداماو پیشان بدات و هەروەک چۆن کاتێبە کەسێک دەلێیت(گورگە بەڵام لە پێستى مەردا خوى دا شاردۆتەوه‌)ە

• A word to the wise is sufficient:
ئەو کەسە کەسە ئەلفێکى بەسە

• Absolute power corrupts absolutely:
کەسێک هێزو دەسەڵاتى زۆرى هەبێت بە هەرچ شێوەیەک بێت لە شێوەکان بەخراپە ئەو دەسەلاتە بەکاردەهێنێت

• After a storm comes calm:
دواى هەموو ناخۆشییەک خۆشى و شادى دێت

• All cats are gray in the dark:
ئاستەمە هیچ جیاوازییەکى شتەکان دیارى بکەیت لەتاریکیدا

• All good things must come to an end:
هەموو ساتەکانى ژیانى مرۆڤ بەخۆشى و ناخۆشیەوە کۆتایى دێت

• All that glitters is not gold:
بەنرخە و جوانە. هەر شتێک سەرنج راکێش یان بریقەدار بوو ماناى ئەوەى نییە ئەو شتە

• All's fair in love and ware:
لە کاتێکدا کە دەکەوێتە دواى خۆشەویستى یان کاتى شەر هەموو شتێک رێگە پێ دراو دەبێت لەلات

• An apple a day keeps a doctor away:
هەموو روژێک سێوێک بخۆیت، پێویستیت بە دکتۆر نیە

• An empty sack cannot stand upright:
کەسێکى سک برسى و سک خاڵى ناتوانێ ئیشەکانى بە باشى جێ بە جێ بکات

• An eye for any eye and tooth for a tooth:
کە ئازارت پێ گەیشت لە لایەن کەسێکەوە ئەوەندە ئازارى بدەرەوە یەکسان بێت لەگەل ئەو ئازارەى کە پێت گەیشتووە

• An idle brain is the devil's workshop:
شەر لە بەتاڵى باشترە

• An old poacher makes the best gamekeeper:
باشترین کەس کە بیکەیت بە پاسەوانى شتێک (دزە) چونکە هەموو رێگاکانى دزى کردن دەزانێت و بە ئاسانى دزى ناکرێت

• Appearances can be deceiving:
شێوەى دەرەوەى شتەکان هەندێ جار هەَلخەڵەتێنەرن

• Art is long and live is short:
بەرهەمى هۆنەرى زۆر زیاتر لە مرۆڤەکان دەژین

• As you sow، so shall you reap:
چى بچێنیت هەر ئەوە ئەوە ئەدوریتەوە

• A cat has nine lives:
پشیلە حەوت رۆحى هەیە

• Action speaks louder than wands:
کردەوە لە پێشترە وەک لە قسە

• Bad excuse is better than none:
پاساو هێنانوە بۆ کەسێک کە هەڵەت بەرامبەرى کردبێتت وە بێگومان بیت لەوەى کە قبوڵ ناکرێت بەلام ئەو جۆرە پاساو هێنانەوە باشترە لەوەى کە هەرنەکەیت

• Bad news travels fast:
هەوالى ناخۆش زوو بلاو دەبیتەوە

• Barking dog never bites:
ئەو کەسانەى بەردەوام خەریکى هەرەشە و گورەشە کردنن لە خەڵکى تەنها بە دەمە و هیچى بە کردەوە نییە


• Beard the lion on his den:
وا باشە کە رووبەوورى دۆژمنەکەت ببیتەوە لە شوێنەکەى خۆى

• Beauty is only skin-deep:
ئەو کەسانەى کە روخساریان جوانە مەرج نیە هەلسۆکەوتیشیان جوان بێت (یان جوانى تا سەر بۆ کەس نامێنێ)ا

• Beauty is in the eye of the beholder:
جوانى لە چاوى ئەو کەسەدایە کە سەیر دەکات

• Between the devil and the deep blue sea:
کاتێک کە ناچار دەبیت کە هەلبژاردن بکەیت لە نێوان دوو شتدا کە زەرەر بەخشن بۆت،وەک ئەوەى لە شوێنێکدا بیت بەرەمت دەریا بێت و پشتەوەت ئاگر بێت

• Better late than never:
باشترە ئەگەر ئیشێک بکەیت با درەنگیش بێت وەک لەوەى کە هەر نەیکەیت

• Better safe than sorry:
لە کاتى ئەنجامدانى ئیشەکانتا باشترە رێگەیەکى سەلامەت بگرێتە بەر وەک لەوەى خۆت بخەیتە مەترسیە

• Beware of Greeks bearing gifts:
هەرگیز متمانە بە دوژمنەکەت مەکە کاتێ کە بیەوێت یارمەتیت بدات چونکە مەبەستى لە پشتەوە هەیە

• Bird the lion in his the den:
باڵندەش لە هێلانەى خۆیدا ئازایە

• Birds in their little nests agree:
ئەو کەسانەى کە بەیەکەوە دەژین دەبێت هەوڵ بدەن بە ئاشتى بە یەکەوە بژین

• Blood will have blood:
ئەو کەسەى کە کەسێکى تر دەکۆژێت دەبێت کوژرێتەەوە

• Bread is the staff of life:
نان سەرچاوەى ژیانى مرۆڤە

• Build castles in the air:
لەناو خەیاڵى خۆتدا ئەو شتانەى کە ئارەزووى ئەکەیت بۆخۆتى بهێنێتە دى.(خەیال پڵاوە)ا

• Burn one's bridge behind one:
هەموو رێگاکانى پەشیمان بوونەوە لە کەسێک بگرێت لە ئەنجامدانى ئیشێک

• Caesar's wife must be above suspicious:
کەسە ناودارەکان بەدەرن لە هەڵەکردن یان نابێت ناویان بهێنرێت بەوەى کە هەڵەیان کردووە

• Cast pearls before swine:
شتێک ببەخشیت بە کەسێک کەلە بەر چاوى نەبێت و پێ ى نەزانێت

• Charity begins at home:
گرنگى دان بە خێزان و هاورێ و هاووڵاتیەکانى ووڵاتى خۆت لە پێشترە

• Cheats never prosper:
ئەگەر هەوڵى فێڵکردن بدەیت لەگەڵ کەسێکدا ئەوا ئەو کەسە هەرگیز ئیشت لەگەل ناکات جارێکى تر
 
• Children and fools tell the truth:
قسە یان لە شێت وەربگرە یان لە مندال

• Circumstance altar cases:
لەکاتى ناجێگیرى و ناخۆشیدا خەڵکى هەرشتێکى بۆ بکرێت دەیکات بەبێ گوێ دانە یاساکان

• Clothes make the man:
مرۆڤ بە هۆى جلو بەرگەکەیەوە کەسایەتى دیارى دەکرێت لەلایەن خەڵکیەوە

• Come easy، go easy:
ئەو شتانەى کە بە ئاسانى دەست دەکەون هەر بە ئاسانیش لە دەستت دەچن

• Coming events cast their shadows before:
رووداوە گرنگەکان پێش روودانیان چەند نیشانەیەک بۆ روودانیان دەبینرێت

• Courtesy costs nothing:
هەرگیز رێزگتنى بەرامبەرەکەت زەرەرت لێ نادات

• Cross the stream were it is shallowest:
ئیشى ئەمرۆ مەخەرە سبەینى

• Curiosity killed the cat:
هەریەکێ بەدواى نارێکییەکانى یەکێکدا بگەرێت نارێکییەکانى خۆى هەڵدەماڵێت

• Dead men don’t bite:
کەسێک کە مردبێت ناتوانێت ئازار بە کەس بگەینێت

• Death is a great leveler:
مردن بە رۆکى هەموو کەسێک دەگرێت،هەژار دەولەمەند دەسەلاتدار و بێ دەسەلات

• Desires are nourished by delays:
چەند زیاتر چاوەرێ ى شتێک بیت ئەوەندى تر بە پەرۆشەوە چاوەرێ ى دەستکەوتنى ئەو شتە دەکەیت

• Different strokes for different folks:
بۆ چوون و شێوەى ژیانى کەسەکان بە هەموو شێوەیەک جیاوازە لەیەکترى

• Diligence is the mother of good luck:
بەردەوامى و وریایى لە ئیشێکدا بێگومان شانسى زیاترت پێ دەبەخشێت بۆ سەرکەوتن تیایدا

• Discretion is the better part of valor:
ئازایەتى پێویستە بەلام ئەگەر وریا بیت ئەوا خۆت ناخەیتە شوێنى وا کە پێویستیت بە ئازایەتى بێت کە بەکارى بێنى

• Distance lends enchantment to the view:
هەندێک لەدوورەوە زۆر جوان دەردەکەون بەلام لەراستیدا وانیە واتە(شتێک کە دوور کوژ بێت)ا

• Divide and conquer:
بۆ ئەوەى سەرکەوتن بە دەست بێنى دەبێت وابکەیت کە دوژمنەکەت لەناو خۆیان شەر بکەن وەک لەوەى هێز و توانایان یەک بخەن لە دژى تۆ

• Do as I say، not as I do:
گوێ لە ئامۆژگاریەکانم بگرە نەک ئەوە بکەیت کە من ئەیکەم

• Don't bite off more than you can chew:
زیاد لە پێویست بروات بەخۆت نەبێت کە نەتوانى بەرپرسیارەتى ئیشەکانت بخەیتە ئەستۆى خۆت

• Do not wash your dirty linen in public:
کێشە تایبەتیەکانى خۆت و خێزانەکەت بۆخەڵکى باس مەکە

• Don’t change horses in midstream:
هەول مەدە گۆرانکارى لەئیشێکدا بکەیت لە کاتێکدا کە تۆ لە نیوەى ئیشەکەدایت

• Don't look gift horses in the mouth:
هەول مەدە کە کەم و کورى لە دیاریەکدا بدۆزیتەوە کە پێت بەخشرابێت

• Don’t put off for tomorrow what you can do today:
ئیشى ئەمرۆ مەخەرە بۆ سبەینى

• Easier is east and west is west and never the twain shall meet:
دووشت کە زۆر لە یەکتریەوە دوور بن هەرگیز بەیەکترى ناگەن

• Eat، drink and be merry، for tomorrow we die:
هەتا لەتواناتدا هەیە خۆشى ببینە لە ساتەکانى تەمەنت پێش ئەوەى بمرێت

• Eat to live، not to eat:
مەژى بۆ ئەوەى بخۆیت بەڵکو بخۆ بۆ ئەوەى بژیت

• Even a worm will turn:
بێ دەسەلات ترین و داماوترین کەس ئەگەر بێزارى بکەیت تۆرە دەبێت

• Even the best of friends must part:
تەنانەت باشترین هاورێت رۆژێک دێت لە یەک جیا دەبنەوە

• Every could has a silver lining:
مرۆڤ دەتوانێت سود لەو شتە خراپانەش وەربگرێت کە بەسەریدا دێت

• Everybody loves a lord:
هەموو خەلکێک حەز دەکات لە خەلکى دەوڵەمەند و دەسەلاتدار نزیک ببێتەوە

• Evil be to him who evil thinks:
ئەو کەسانەى کە چال بۆ خەڵکى هەڵدەکەنن خۆیانى تێ دەکەون

• Experience is the best teacher:
ئەو شتانەى کە بەسەر خۆتدا دێت باشتر دەرسیان لێ وەردەگرێت وەک لەوەى کەسێک بۆتى باس دەکات

• Experience is the teacher of fools:
تەنها ئەوانەى بێ ئەقڵن سوود لە هەڵەکانى ئەوانى تر وەرناگرن و دووبارەى دەکەنەوە

• Faith will move mountain:
ئەگەر باوەرى تەواوەتیت هەبێت بەو ئیشەى کە دەیکەیت دەتوانیت بە رەنگارى هەموو قورسیەکانى ببێتەوە

• Fields have eyes، and woods have ears:
دیوارەکانیش گوێیان هەیە

• Fight fire with fire:
هەمان رێگەى دوژمنەکەت بەکار بێنە بۆ بەرەنگاربوونەوەى

• First see the light of day:
شتێک بۆ یەکەمجار چاوى بە دنیا هەڵهێنابێت

• Gather ye(your) rosebuds while ye may:
خۆشى و شادى لە ساتەکانى تەمەنت ببینە هەتا لە دنیادایت و گەنجیت

• Get straight from horse's mouth:
قسە لەو کەسە وەربگرە کە راستەوخو پەیوەندى بە بابەتەکەوە هەیە

• Good men are scare:
پیاوى باش و دڵسۆز کەمن لە کۆمەڵگەدا

• Half the truth is often a whole lie:
هەول بدە کە شتێک باس دەکەیت با درۆى تێدا نەبێت

• Haste makes waste:
پەلەکردن لە ئەنجامدانى ئیشێک دەبێتە هۆى تێکدانى ئەو ئیشە

• He that hath a full purse never wanted friend:
کەسى دەوڵەمەند بەردەوام ژمارەیەکى زۆر لە هاورێ ى هەیە

• He that is down need fear no fall:
کەسێک کە هیچى نەبێت گەر خۆشى بخاتە مەترسیەوە هیچى لە کیس ناچێت

• He that would eat the kernel must crack the nut
ئەو کەسەى ئەیەوێت شتى باشى هەبێت ئەبێ خۆى زۆر هیلاک بکات

• He that would have eggs must endure the cackling of hens:
ئەو کەسەى دەیەوێت خۆشیەکانى ژیان بچێژێت ئەبێت ناخۆشیەکانیشى بچێژێت و پێ ى رازى بێت

• He that would the daughter must with the mother first begin:
ئەگەر دەتەوێت کچێک بخوازیت ئەوا لە سەرەتادا دایکى رازى بکات

• He travels fastest who travels alone:
ئەگەر ماڵ ومناڵت نەبێت بە ئاسانتر ئامانجەکانت دەپێکێت

• He who excuses himself accuses himself:
داواى لێبوردن لە کەسێک،دان نان بە هەڵەکەى خۆتدا

• He who hesitates is last:
ئەو کەسانەى کە بەردەوام ڕاڕا و دوو دڵن بەردەوام دۆراون

• He who laughs last laughs best:
ئەو کەسە گرەو دەباتەوە کە لە کۆتایدا پێ دەکەنێت

• History repeats itself:
میژووو خۆى دووبارە دەکاتەوە

• Hunger is the best sauce:
هەموو شتێک لە برسێتیدا تامى خۆشە

• I am not my brother's keeper:
هیچ کەسێک بەرپرسیار نیە لە رەفتار و خورەووشتى کەسێکى تر

• If a thing is worth doing، it's worth doing well:
ئەگەر ئیشێک شایەنى ئەوە بوو بیکەیت، ئەوا زۆر بە چاکى ئەنجامى بدە

• If at first you don't succeed، try، try again:
با سەرکەوتنیش بەدەست نەهێنێت لە ئیشێکدا هەر هەوڵ بدە و بەردەوام بە تا سەردەکەویت

• If whishes were horses، then beggars would ride:
خەڵکى حەز و ئارەزوو ئاواتى زۆریان هەیە بەڵام ئەگەر نەیەتە دى ئەوا هیچ سودێکى نیە ئەو ئاوات و ئارەزووانەیان

• If you can't beat them، join them:
ئەگەر نەت توانى بەسەر یەکێکدا زاڵ بیت ئەوا هەوڵ بدە لێ ى نزیک ببیتەوە

• If you can't stand the heat، get out of the kitchen:
ئەگەر تواناى خۆراگریت نیە لە شوێنێکى تایبەت ئەوا زوو بچۆرە دەرەوە

• If you can't be good، be careful:
ئەگەر هەر سورى لەسەر ئیشێکى خراپ کە بیکەیت ئەوا هەوڵ بدە بەدزییەوە بیکەیت

• If you want peace you must prepare for war:
ئەگەر وولاتێک بیەوێت بە ئاشتى بژى ئەوا ئەبێت بە باشى خۆى پڕ چەک بکات، و ئامادە باش بێت بۆ هەر هێرشێک هەر بەم شێوەیە دوژمنەکەت لێت دەترسن و شەڕت لەگەل نااکات

• If you would be well serve yourself:
ئەگەر دەتەوێت باش خزمەت بکرێیت ئەوا خۆت خزمەتى خۆت بکە

• It is easier to tear down than to build up:
زۆر ئاسانە شتێک تێک بدەیت بەلام درۆستکردنەوەى گرانە

• It is not work that kills، but worry:
ئیشى زۆر نابێتە هۆى مردنت، ئەوە غەم و خەفەت و بیرکردنەوەیە کەلەناوت دەبات

• It never hurts to ask:
پرسیار کردن هیچ کێشەیەک بۆ درۆست ناکات

• It takes money to make money:
بۆ ئەوەى پارەت دەست بکەوێت دەبێت پارەت هەبێت بۆ کردنى ئیشێک تا پارە دەست بکەوێت

• Imitation is the sine rest from of flattery:
ئەگەر هەوڵ بدەیت لاسایى کەسێک بکەیتەوە ئەوا تۆ مەدحى ئەو کەسە ئەکەیت

• Judge not، lest ye be judged:
ئەگەر مافى ئەوەت هەبێت هەڵەکانى خەڵک دەستنیشان بکەیت ئەوا خەڵکیش ئەو مافەیان هەیە

• Laugh and the world laughs with you، weep and you weep alone:
کە دڵت خوشە خەڵکى حەز دەکەن بەشدارى خۆشیت بکەن بەلام کە دڵت ناخۆشەو دەگریت هەر خۆت دەمینێتەوە و بە تەنهایى دەگریت

• Leave well enough alone:
هەوڵ مەدە ئەو شتەى کە کردووتە بە دڵى خۆت و خەڵکى یە چاکترى بکەیت چونکە ئەگەرى خراپ کردنى هەیە

• Let bygones be bygones:
پێش ئەوەى هەر ئیشێک ئەنجام بدەیت باش بیرى لێ بکەرەوە

• Life short and time is swift:
هەوڵ بدە خۆشى لە ژیانت ببینى چونکە تەمەن چاوەرێ کەس ناکات

• Life isn't all beer and skittles:
ژیانیش هەمووى بریتى نیە لەە رابواردن وو خۆشى بینین ئەبێت کاتى ئیش و کاریشت هەبێت

• Lighting never strikes the same place twice:
لە هەموو هەورێک باران نابارێت

• Like two peas in a pod:
ئەڵێ ى سێوێکنو کراون بە دوو لەتەوە

• Little thieves are hanged، but great ones escape:
دزە بچووکەکان دەگیرێن و لە سێدارە دەدرێن بەلام دزە گەورەکان ڕادەکەن

• Little thing please little mind:
ئەو کەسانەى کە تواناى زیرەکیان کەمە بە شتى بێ بایەخیش دڵخۆش دەبن

• Love is blind:
ئەگەر رەفتارت جوان بێت لەگەل خەڵکى بە هەمان شێوە خەڵکیش رەفتاریان جوان دەبێت بەرامبەرت

• Love makes the world go round:
ژیان بێ خوشەویستى بێ مانایە

• Love me، love my dog:
ئەگەر کەسێکت خۆش بوێت ئەبێت رێز لە هەموو ئەو شتانە بگرێت کە ئەو خۆشى دەوێت

• Love will find a way:
ئەو کەسانەى کە بەراستى یەکتریان خۆش دەوێت، بەسەر هەموو گیر و گرفتێکدا سەردەکەون کە دێتە سەر رییان

• Make hay while the sun shines:
بەردەوام هەوڵ بدە سوود لەو هەلانە وەربگریت کە دێنە بەر دەستت

• Man does not live by bread alone:
مروڤ بۆ ئەوەى بمێنێتەوە تەنها پێویستى بە خواردن نیە بەلکو پێویستى بوە هەیە کە بۆشاییە دەروونەکانیشى پڕ بکاتەوە بە خۆشەویستى خەڵکى بۆى و دەربرینى هەستى خۆشەویستى بۆ خەڵکى

• Man proposes God disposes:
ئەوەى لاى تۆ خەیاڵە لاى خوا بەتاڵە

• Mind your own business:
خەریکى ئیشى خۆت بە و واز لە ئیشى خەڵکانى تر بهێنە یا خود (لووت مەخەرە یا خود ژیانى تایبەتى کەسێک)ا

• Money is power:
پارەت هەبێ ئەتوانى هەموو شتێک بکەیت

• Money is a root of all evil:
خەڵکى بۆ ئەوەى دەوڵەمەند بن هەموو شتێک دەکەن بەبێ گوێدانە هەڵبژاردنى ڕێگەى باش یان خراپ بۆ دەستکەوتنى پارە

• Monkey see، monkey do:
منداڵ بەردەوام لاسایى گەورەکان دەکاتەوە.(گەورە ئاو ئەڕژێ وبچوک پێ ى تێ دەنێ

• Morning dream come true:
ئەو خەوەى لە بەیانیدا دەیبینى دیتە دێ

• Never ask pardon before you are accused:
هەرگیز هەڵ مەدە کە داواى لێبوردن بکەیت بۆ هەڵەیەک کە کردوتە بەلام کەس پێ ى نەزانیوە

• Never make a threat you cannot:
هەرگیز هەرەشێک مەکە کە نەتوانى بیکەیت

• Never speak ill of the dead:
هەوڵ مەدە کە قسەى ناخۆش بە یەکێک بڵێت کە مردبێت

• Never tell tales out of school:
هەوڵ مەدە خەریکى قسەو قسەڵۆک بیت لە سەر خەڵک

• No one is infallible:
هیچ کەسێک بە دەر نیە لە گوناهکردن

• Nothing comes of nothing:
هەموو شتێک سەرچاوەیەکى هەیە کە لێوەى پەیدا بووە

• Nothing is given so freely as advice:
تەنها ئامۆژگارییە کە خەڵکى ئامادەیە بەبێ بەرامبەر بتداتێ

• Nothing succeeds like success:
ئەگەر لە سەرەتاوە بە سەرکەوتوویى هاتى بەدەوام دەبى تا کوتایى

• One bitten، twice shy:
کاتێک ئازارێکت پێ دەگات بە شتێک هەوڵدەدەیت بەردەوام لێ ى دوورکەویتەوە

• One good turn deserves another:
ئەگەر کەسێک چاکەیەکى لەگەڵ کردى پێویستە لە بەرامبەردا چاکەى لەگەڵدا بکەیت

• One law for the rich and another for the poor:
یاسا و رێنماییەکان تەنها خەلکى هەژار دەگرنەوە، خەڵکى دەولەمەند بە ئاسانى لێ ى دەردەچن

• Opportunity knocks but once:
هەموو مرۆڤێک هەلى گەورە دێتە بەر دەستى بەلام یەکجار و دەروات

• Out of sight، out of mind:
ئەگەر کەسێک یان شتێک بۆ ماوەیەکى زۆر لە بەر چاوت وون بێت شێوەى ئەو شتە یان ئەو کەسەت لە بیر دەچیتەوە

• Patience is a virtue:
ئارام گرتن کلیلى سەرکەوتنە

• People who live in glass houses shouldn't throw stones:
ئەگەر ماڵت لە شووشەیە بەرد مەگرە خەڵکى

• Physician، heal thyself:
گاڵتە بە کەسێک مەکە کە هەڵەیەکى کردووە و ئەو هەڵەیە خۆشتى تێ کەوتویت

• Poverty is not a crime:
هەژارى تاوان(عەیب) نى یە

• Prevention is better than cure:
خۆ پاراستن باشترە لە چارەسەرکردن

• Pride goes before a fall:
خەڵکى لوت بەرز و لە خۆ بایى زوو دەکەون

• Procrastination is the thief of time:
دواخستنى جێبەجێ کردنى ئیشێک واتە ئەو ئیشە جێ بە جێ ناکرێت چونکە دواى ئەوەندە کاتت نابێت بۆ جێبەێ کردنى ئەو ئیشەى کە بەجێتهێشتووە

• Punctuality is the soul of business:
پابەند بوون بەو کاتانەى کەدیاریت کردووە بۆ شتێک کە جێ بە جێ بکەیت هۆکارى سەرەکییە بۆ سەرکەوتنت لەو ئیشەدا

• Put your trust in God، and keep your powder dry:
بەباشى خۆت ئامادە بکە بۆ ئیشێک پاشان پشت بە خوا ببەستە

• Revenge is a dish best served cold:
تۆڵە سەندنەوە تا دوا بخرێت باشترە چونکە ئەو کەسەى کە دەتەوێت تۆلەى خۆتى لێ بکەیتەوە خۆى ئامادە ناکات و بە ئاسانى زەفەرى پێ دەبەیت

• Save for a rainy day:
ماڵ سپى بۆ ڕۆژى ڕەش

• Seeing is believing:
شتێکى قورس و ئاستەمە کە بروا بە شتێک بکەیت کە نەتبینیوە

• Seek and ye shall find:
ئەگەر ئیشت بەکەسێک بوو ئەبێ تۆ بە دوایدا بگەڕێیت

• Seize the bull by the horns:
ئازایانە و چاونەترسانە رووبەرووى کێشەکانت ببیتەوە

• Self-praise is no recommendation:
ئەگەر مەدحى خۆتت کرد ئەا خەڵک بە لوت بەرزت دەزانن

• Self-preservation is the first law of nature:
هەموو زیندەوەرەکانى سەرزەوى شەڕى مانەوەیان دەکەن بە زیندوویى

• Self a thief to catch the thief:
باشترین رێگا بۆ گرتنى دزێک دزێکى تر بنێرێت بۆ ئەوەى دەستگیرى بکات چونکە دەزانێت بیر لە چى دەکاتەوە

• Short reckonings make long friends:
ئەگەر شتێک لە هاورییەکت قەرز کرد بە زووترین کات بیدەرەوە بۆ ئەوەى هاوڕییەتەکەتان بمێنێت

• Shrouds have no pockets:
کە مردیت هیچ شتێکت لە سەروەت سامانەکەت لەگەڵ خۆت نابەیتە قەبرەکەتەوە

• Silence gives consent:
بێدەنگى نیشانەى رازیبوونە

• Sow the wind and reap the whirl wind:
کێشەیەک درۆست بکەیت وئەنجامەکەى چاوەروان نەکراو بێت لەلات و پلانت بۆ دانەنابێت ئەوەندە گەورە ببێت کێشەکە

• Strike while the iron is hot:
ئیشەکانت لە کات و وەختى خۆیدا ئەنجام بدە

• Still waters run deep:
لە ئاوى خوڕ مەترسە لە ئاوى مەنگ بترسە

• Stretch your arm no further than your sleeve will reach:
پێت بە قەد بەڕەکەت ڕابکێشە

• Talk is cheap:
قسە هەموو کەسێک دەتوانى بیکات بەلام جێ بە جێ کردنى ئەو قسانە شەرتە

• Tell the truth and shame the devil:
راستى بڵێ و مەترسە

• The chickens come home to roost:
ماڵى قەڵب سەرى ساحێبى

• The gods send nuts to those who have no teeth:
ئەوەى بۆ کەسێکى نەفام و گێل هەڵدەکەوێت بۆ کەسێکى وریا و زیتەڵ هەڵناکەوێت

• The good die young:
خەڵکى باش زوو دەمرن

• The hand that rocks the cradle rules the world:
دایک بەهێزترین بوونەوەرە چونکە داهاتووى نەوەکانى پێوە بەندە خراپ بن یان باش

• The mill cannot grind with water that is past:
ئەو هەلەى کە ئێستا لەبەر دەستتدایە لە دەستى خۆتى مەدە

• The tree is known by its fruit:
خەڵکى بە کردەوەکانیان دەناسرێن باش بن یان خراپ

• The truth will out:
هەر رۆژێک دێت راستى شتەکان دەردەکەوێت

• The unexpected always happens:
بەردەوام ئەو شتانەى چاوەروان ناکرێ روو دەدەن

• There are other fish in the sea:
ئەگەر هەلێکت لەکیس چوو غەمبار مەبە چونکە بێگومان هەلى ترت بۆ دەرەخسێت

• There are tricks in every trade:
هەموو ئیشێک لێزانینى خۆى دوێت


• There is a remedy for everything except death:
چارەسەرى هەموو نەخۆشیەک هەیە جگە لە مردن نەبێت یان هەموو نەخۆشیەک چارەسەرى هەیە جگە لەو نەخۆشیەى پێ ى دەمرێت

• There is honor among thieves:
دزەکان لە نێوان خۆیاندا ماڵى یەکترى ناخۆن

• There is no royal road to learning:
فێربوونى هەر شتێک پێویستى بەخۆ هیلاک کردن و خۆ ماندوو کردن هەیە

• There is safety in number:
تا ژمارەى ئەو کەسانەى لەگەڵتن زۆرتر بێت ئەگەرى توش بوونت بە کێشە و مەترسى کەمتر دەبێت وە بەپێچەوانەشەوە ئەگەر بە تەنها بیت ئەگەرى تووش بونت بە مەترسى زۆر زیاد دەکات

• There is no smoke without fire:
لە پشتى هەر پڕوپاگەندەیەکەوە کە بلاو دەبێتەوە لە ناو خەڵکیدا راستییەک هەیە

• There is non so blind as those who will not see:
ناتوانرێت بە زۆر سەرنجى کەسێک ڕاکێشى بۆ شتێک کە نەیەوێت فێرى بێت یان گوێ ى لێ بگرێت

• The way to man's heart is through his stomach:
باشترین رێگا بۆ ئەوەى خۆشەویستى پیاوێک ببەیتەوە، خواردنى خۆشى بۆ ئامادە بکە

• Throw dirt enough and some will stick:
ئەگەر بە بەردەوامى بە خراپە باسى کەسێک بکەیت خەڵکى وایان لێ دێت باوەرت پێ بکەن هەرچەندە هەمووشى دوور بێت لە ڕاستیەوە.ِ

• The squeaking wheel gets the oil:
ئەو کەسەى زۆر نارەزایى دەرببڕێت گرنگى زیاترى پێ دەدرێت

• Time is a great healer:
بە پێ ى تێپەربوونى کات ئازارەکان و خۆشەویستى و سۆز کاریگەریان لەسەر مڕوڤ کەم دەبێتەوە

• Time is the best remedy:
تێپەربوونى کات یان (کات) باشترین چارەسەرە بۆ هەموو ناخۆشى و ئازارەکانى مرۆڤ کە توشى دەبێت

• Time is money:
کات زۆر بە نرخە

• Time changes and we with time:
بە تێپەربوونى کات شتەکان دەگۆڕێت بە مرۆڤیشەوە

• To run with the hare and hunt with the hands:
لە نێوان دوو کەسدا بیت، وە ئەو دوو کەسە ڕاو بۆچونیان جیاواز بێت تۆش لایەنگیرى هەردووکیان بکەیت

• Tow's company، but three's a crowd:
کەسێک کە ببێتە هۆى تێکدانى تایبەتمەندییەکانى دوو کەسى تر کە بەیەکەوە وەستابن

• Travel broadens the mind:
سەفەر و گەڕان فێرى زۆر شتت دەکەن وە مەوداى بیرکردنەوەشت دەگۆڕێ و فراوانتر دەبێت

• Two heads are better than one:
بیرکردنەوەى دوو کەس بۆ چارەسەرى کێشەیەک باشترە لە یەک کەس

• Uneasy lies the head that wears crown:
ئەو کەسانەى کە سەروەت و دەسەڵاتى زۆریان هەیە بەردەوام سەرقاڵن

• United we Stand، divided we fall:
ئەو کەسانەى کە بە یەکەوە ئیش دەکەن تەبایى لە نێوانیاندایە زۆر بە زەحمەت دەتوانرێت زەفەریان پێ ببرێت

• Variety is the spice of life:
مرۆڤ نابێت هەر لە قاڵبێکدا بمێنێتەوە چونکە لە گۆڕانکاریدا تام و چێژى ژیان زیاتر دەبێت

• Virtue is its own reward:
کەچاکەیەکت کرد چاوەڕێ ى پاداشت مەکە


• When in Rome do as the Romans do:
کە چویتە شارى کوێران دەس بە چاوتەوە بگرە

• What can't be cured must be endured:
ئەگەر نەتوانى چارەسەرى کێشەکانت بکەیت ئەوا ئەبێت لەگەڵى بژیت و ڕازى بیت

• What goes up must come down:
هەر کەسێک زۆر بەرز بفرێت زوو دەنێشێت

• What must be must be، and what will be، will be:
کە قەدەر هات کەس ناتوانێت ڕێ ى لێ بگرێت یان بیوەستێنێت

• What's done cannot be undone:
ئەوەى کە ڕوویدا تازە ناگەڕێتەوە

• When one door shuts، another open:
کاتێ دەرگایەک بەڕوتدا داخرا خەفەت مەخۆ لەوانەیە سەد دەرگاى ترت بەڕودا بکرێتەوە

• When property comes in at the door، love files out of the window:
کە هەژارى لە دەرگاى دایت هەموو شتێکت لە بیر دەباتەوە تەنانەت خۆشەویستەکەشت

• While there's life there's hope:
مرۆڤ تا لە ژیاندا بێت و زیندوو بێت بەردەوام هیواو ئاواتت هەر دەمێنێ

• Why keep a dog and bark yourself:
کاتێ کە کەسێکت بە پارە گرت بۆ ئەوەى ئیشێکت بۆ ئەنجام بدات هەوڵ مەدە ئیشەکەى بکەیت، ئەى ئیتر سودى ئەو کەسە چى یە

• You can lead a horse to water; but you can't make him drink:
ئەتوانێت ئیش بۆ کەسێک بدۆزێتەوە بەلام ناتوانى زۆرى لێ بکەیت بۆ ئەوەى ئەنجامى بدات

• You cannot get blood from a stone:
ناتوانێت داواى شتێک لە کەسێک بکەیت کە خۆى ئەو شتە نەبێت

• You cannot make an omelet without breaking eggs:
بۆ ئەوەى شتێکت دەست بکەوێت پێویستە واز لە شتێکى تر بهێنێت

• You cannot make bricks without straw:
ئەگەر بتەوێت شتێک دروست بکەیت پێویستە هەمووئەو شتانەى کە بۆ دروست کردنى پێویستە ئامادەت کردبێت

• You get what you pay for:
تا پارەى زیاتر بدەى شتى باشترت دەست دەکەوێت

• You never miss the water till the well runs away:
مرۆڤ بایەخى شتێک نازانێت کە هەیەتى تا لە دەستى دەچێت

• You win some، you loss some:
بەردەوام ناتوانى سەرکەوتوو بیت

• Youth must be served:
گەنج نابێ بێ ناز بێت

• You have to eat a peck of dirt before you die:
هەموو مرۆڤێک کە دێتە دنیاوە دەبێ تاڵیەکانى دنیا بچێژت

ژمارا به‌شداربوویان